Armoede is zorgwekkend en onacceptabel

By | 20 augustus 2017

Armoede is zorgwekkend en onacceptabel.

Een vijftal jaren ontstond SUDA. Een groep burgers, ervaringsdeskundigen op het terrein van armoede. De gemeente en de provincie vonden het nodig ervaringsdeskundigen te betrekken bij het armoedebeleid. Dat is deels gelukt en grotendeels niet.

De gemeente heeft uiteindelijk een eigen weg gekozen en nauwelijks gebruik gemaakt van SUDA. Ze hebben meer ingezet op het bestaande netwerk -deels gerund door professionals, deels gevormd door vrijwilligersorganisaties. Met name Samen uit de Min is betrokken. Zij hielden en houden zich vooral bezig met projecten zoals preventie van schuldenproblematieken, papierwerk voor mensen in de schulden, budgetteren en dergelijke. De inbreng van SUDA wat betreft de structurele oorzaken en oplossingen is genegeerd. En wordt nog steeds genegeerd. Behalve de insteek basisinkomen en experimenteer ruimte in de participatiewet.

Deze keuze zie je ook bij het nieuwe initiatief the Quiet Community. Ik verwonder mij over deze groep bevoorrechte medeburgers die zich druk maken over de armoede van anderen. Ze willen deze medeburgers in beweging krijgen zonder daarbij de structurele oorzaken van armoede ook maar te benoemen. Waarom doen ze dat ? Wellicht omdat ze zelf bevoorrecht zijn, een sociaal hart hebben en betrokkenheid voelen bij de Maastrichtse armen.

Armoede bestaat al sinds het systeem individuele verrijking heeft mogelijk gemaakt door geld als machtsfactor in te zetten. Waarom praten deze medeburgers niet over de funeste werking van de vrije markt. De economische orde die rente op rente stapelt en slechts gebaseerd is op meer, meer en nog meer consumptie. Niet de behoeften staan centraal maar de uitbuiting van mens en aarde. De verdeling die daardoor ontstaan is en verder toeneemt, betekent dat arm steeds armer wordt en rijk steeds rijker. Daarbij hoort ook de beschikking of tenminste invloed op de instituties die de macht uitoefenen en het reserveleger van arbeidskrachten in stand houden.

Al jarenlang zeggen ervaringsdeskundigen dat het inkomen volstrekt onvoldoende is om van rond te komen. Zeker als alle lasten stijgen en onbetaalbaar worden. Waarom medeburgers praten we niet over de invoering van een basisinkomen en proberen de mensen daarvoor in beweging te krijgen ? Waarom zijn we vies van het realiseren van normaal betaalde banen in het sociale domein ? Als evenwaardige sector naast de harde commerciële markt economie ? Waarom schaffen we de sollicitatieplicht niet af en schaffen de regels af die van de burgers die er gebruik van maken per definitie profiteurs maken ? We moeten de idee verlaten dat – als je door de staat geholpen wordt – dat je per definitie verplicht bent een tegenprestatie te leveren ? Burgers worden zo geknecht en als minderwaardig beschouwd. Waarom medeburgers hebben we het hier niet over ? De arbeidsmarkt zal nooit leiden tot volledige werkgelegenheid. Het is daarom zaak om talenten van mensen in te zetten in betaalde banen in de collectieve sector. Waarom medeburgers zetten we onze energie niet in om druk op de overheid uit te oefenen om meer te experimenteren met andere vormen van inzet voor medeburgers die aan de kant staan ? Waarom ondersteunen we niet juist die initiatieven die een andere samenleving in hun eigen initiatieven proberen in hun sociale coöperaties vorm te geven. Waarom ontwikkelen we geen lokale munt die een alternatief economisch stelsel in zich hebben gebaseerd op het waarderen van elkaars talenten ? Als we slechts bezig zijn met de gevolgen en niet de oorzaken zijn we dan niet bezig met het bestendigen van het systeem dat armoede veroorzaakt ? Beste medeburgers, kunnen jullie niet je talenten, invloed en energie inzetten om juist die beweging te ondersteunen naar duurzame oplossingen ? Als je armoede wilt aanpakken vergt dit een scherpe analyse en bereidheid om uit te spreken hoe verhoudingen in elkaar zitten. Dat kan en zal ten koste gaan van bestaande machtsverhoudingen. Dat vraagt durf. Maar ook een keuze. Wonen is onbetaalbaar geworden, zorgkosten eveneens. Elke individuele burger die in de problemen zit heeft structureel te maken met deze onbetaalbaarheid en onvoldoende geld dat overblijft om van te leven. Dat was gisteren zo, vandaag en morgen. Dus structureel meer inkomen en structureel mindere kosten zodat het maandelijks te besteden bedrag een normale omvang heeft. Daar zullen we de overheid en de wooncorporaties en de gemeente voortdurend op moeten aanspreken. En druk organiseren om het anders te gaan doen.

En deze keuze maken jullie niet.

Als we 4 % van de ambtenaren die bezig zijn met controle van de burger handhaven en de overige 96% inzetten als ondernemende opbouwwerkers in de sociale cooperatie vormen die er zijn hebben we een wereld gewonnen. En zetten we stappen vooruit. Dat geldt ook voor de inzet van overheidsgeld voor welzijnswerk. Gericht inzetten voor het verzelfstandigen van deze sociale burgerinitiatieven.

Empowerment aan de basis. Burgers die zelf vorm geven aan hun gemeenschap en het politiek maatschappelijke klimaat van onderop veranderen. Het verbinden van initiatieven zonder visie is slechts windowdressing. Het klink vernieuwend maar is het niet. Alle verbanden tussen gezondheid, onderwijs, persoonlijke ontwikkeling en armoede kunnen individuele groei sterker maken. Maar zonder verbinding met structurele oplossingen blijft het een herhaling van zetten. De oude charitas in nieuwe jassen. Het is verhullend en systeembevestigend. Er worden mode woorden gebruikt die -in – zijn zoals, verbinden, participeren, burgers aanzet en zelfs innoveren en omdenken. Woorden zonder betekenis als je deze gebruikt zonder onderliggende visie en analyse.

Als we miljarden vrij kunnen maken voor majeure projecten dan steekt de 8 miljoen voor armoedebeleid daar schril tegen af. Ook hierin moeten we leren om te denken. Structureel.

Alle beleids diensten en uitvoerings diensten van de gemeente inzetten om armoede uit Maastricht te laten verdwijnen. Dat is vernieuwend. Elke vergadering begint van de stand van zaken in ieders dossier als het gaat om armoede.

Veel van de armoede groepen die burgers ondersteunen missen een heldere visie op de oorzaken van armoede. Ze hebben gemeen dat ze werken uit sociale bewogenheid en betrokkenheid. Vaak hulp,die nodig is om weg te komen uit de schulden. En elk geval een steun in de rug. Deels onder regie van de gemeente en gesteund vanuit het armoede beleid. Het is goed dat er naar samenwerking en samenhang gezocht wordt. Het gemeenschappelijke is dat iedereen de ervaring opdoet van niet werkende systemen. En de structurele tekortkomingen. Het zijn druppels op een gloeiende plaat. De samenhang die er zou moeten komen is aansluiting bij sociale wijk initiatieven en de verbinding met andere op duurzaamheid gebaseerde initiatieven. Initiatieven die tot doel hebben talenten in de gemeenschap ook in te zetten voor de ontwikkeling van de gemeenschap.

Ik verwacht van de komende liberaal conservatieve regering niets op dit terrein. En ook dat het vertrouwen in de politiek verder zal afnemen. Dat legt nog meer verantwoordelijkheid bij de bewegingen van burgers die van onderop – zonder staatssteun- hun keuze samenleving vorm geven.

En het vraagt om verbinding en solidariteit met elkaar. De plaatselijke politiek zal wel wijzen op de grenzen die de landelijke politiek stelt. Daarbij hoop ik juist dat het begrip kantelen, innoveren, grenzen over een lokale invulling krijgt. Het gemeentelijk beleid ten spijt laat zien dat er meer mensen in de problemen zijn gekomen en niet minder. Ook de voedselbanken zijn gegroeid. Nieuwe groepen zijn terecht gekomen in de armoede. Daarom is armoede zorgwekkend en onacceptabel.

Huup Peters, lid SUDA

One thought on “Armoede is zorgwekkend en onacceptabel

  1. Stef Bouvrie

    Ik ben zelf nog niet zo lang geleden afgestudeerd als casemanager schuldhulpverlening – en dat met 58 jaar- en gecertificeerd schuldhulpverlener volgens de KIWA normen.
    Ik doe veel vrijwilligerswerk, en hoor niets anders dan klachten over bewindvoering. Bewindvoering is ook in Maastricht een grote kostenpost. Er zijn genoeg alternatieven om de mensen al in een vroeg stadium te helpen om de problemen aan te pakken ( zoals het inzetten van een Deptcoach) Maar daar kiest de Gemeente Maastricht niet voor. Zij gaan gesprekken aan met bewindvoerders om een “pool”te maken. Vergaderen, bijeenkomsten…veel beloven en niets doen….Met andere woorden: er verandert niets en het aantal mensen met schulden zal blijven stijgen.
    Ik ga begin 2018 als zzp-er aan dr slag als schuldhulpverlener, en hoop dat ik iets goeds kan opbouwen.
    Ik kom 1 keer in de 6 weken bij de mensen thuis en ga helpen met ondersteunen om uit de schulden te komen.
    Ik houd mijn hart vast, nu de berichten beginnen door te sijpelen over de nieuwe verhoging eigen bijdrage en verhoging zorgverzekering.

    Reply

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *